Kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja.
W książce „Zabytki sztuki w Polsce” znajdujemy opis Kościoła
parafialnego pod wezwaniem św. Bartłomieja w Lipowej, który został
wymieniony już w 1350 roku w spisach pobieranego w Polsce Świętopietrza z
lat 1346–1358. Kościół ten dwukrotnie przebudowano najpierw w I połowie
XVI wieku wg Dziejopisu Żywieckiego „ nade drzwiami kościelnymi
podpisany jest Wojciech Maleszyński z dwiema mieczami, z tym rokiem źle
napisanym Anno Domini 159. Co się może rozumieć rok 1509”. Obecnie
kościół jest murowany wzniesiono go w 1896 roku. W nowym Kościele
znalazł się również barokowy obraz św. Sebastiana, oraz barokowy,
drewniany, polichromowany krucyfiks o wysokości 137,7 cm. Ponadto
klasycystyczna monstrancja mosiężny, pozłacana o wysokości 65 cm i
rokokowym kielich częściowo srebrny, częściowo mosiężny, pozłacany o
wysokości 23,5 cm. interesujący jest także „ornat biały ze srebrną
haftowaną kolumną z wieku XVIII: na srebrnym tle wijąca
się łodyga z większymi i mniejszymi barwnymi kwiatami”. Na ornament
tego typu kładziono haft płaski na srebrnych lub złotych tłach. Był to
typ haftu uważany za polski.
Najcenniejszym dziełem, które do dziś zachowało się ze starego Kościoła jest tryptyk św. Rodziny z około 1540 roku. „Stanowił on pierwotnie ołtarz główny drewnianego Kościoła, a teraz zawieszony jest nad drzwiami zakrystii. Jest to cenny zabytek cechowego malarstwa gotyckiego – renesansowego z II ćw. w XVI, zapewne warsztat krakowski”.
Najcenniejszym dziełem, które do dziś zachowało się ze starego Kościoła jest tryptyk św. Rodziny z około 1540 roku. „Stanowił on pierwotnie ołtarz główny drewnianego Kościoła, a teraz zawieszony jest nad drzwiami zakrystii. Jest to cenny zabytek cechowego malarstwa gotyckiego – renesansowego z II ćw. w XVI, zapewne warsztat krakowski”.
źródło: wikipedia.org
Rezerwat przyrody nieożywionej Kuźnie utworzony
został w celu ochrony ze względów naukowych, dydaktycznych i
krajobrazowych zgrupowania wychodni skalnych, jaskiń oraz dorodnego
drzewostanu świerkowego na stokach góry Muronka w Beskidzie Śląskim.
Rezerwat znajduje się na terenie wsi Twardorzeczka w gminie Lipowa, w powiecie żywieckim. Obejmuje obszar leśny należący do Nadleśnictwa Węgierska Górka, położony na południowo-wschodnim stoku góry Muronka (1021 m n.p.m.), opadającym ku dolinie potoku Twardorzeczka, w przedziale wysokości od 800 do 1010 m n.p.m. Podłoże geologiczne tworzą tu średnio- i gruboławicowe, frakcjonalnie uziarnione piaskowce górnych warstw godulskich, z cienkimi wkładkami szarozielonych mułowców i łupków. Na podłożu tym rozwinęły się autogeniczne gleby brunatne kwaśne lub bielicowe.
Znaczną część obszaru rezerwatu zajmują rozległe, rozczłonkowane osuwiska różnego wieku, prawdopodobnie najbardziej interesująca tego typu formacja geomorfologiczna w całym Beskidzie Śląskim. W górnej części rezerwatu występują liczne formy skałkowe z murami i ambonami skalnymi, sięgającymi do 11 metrów wysokości. Część środkową zajmują głazowiska, rowy rozpadlinowe poprzedzielane wałami i leje zapadliskowe. Na terenie tym stwierdzono 37 jaskiń i schronisk skalnych, głównie typu szczelinowego, o genezie osuwiskowej. Największe z jaskiń: Jaskinia Chłodna (długość 117 m, deniwelacja 16,5 m) i Jaskinia Pod Balkonem (długość 45 m, deniwelacja 10 m) zostały objęte ochroną jako pomniki przyrody nieożywionej jeszcze przed powołaniem rezerwatu, w 1993 r.
Teren rezerwatu porasta dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy Abieti-Piceetum montanum. Warstwę drzew tworzy tu świerk z domieszką buka, jodły i jaworu. Najstarsze świerki liczą 130-140 lat i osiągają 60 cm średnicy w pierśnicy. W runie dominują trzcinnik leśny, borówka czarna, śmiałek pogięty i paproć narecznica szerokolistna. W szczelinach i pęknięciach wychodni skalnych rosną paprotka zwyczajna i zanokcica skalna.
Nieco ponad obszarem rezerwatu, po północnej stronie szczytu Muronki, biegnie zielony szlak turystyczny, wiodący z Ostrego w Kotlinie Żywieckiej na Magurkę Radziechowską (1108 m n.p.m.). Zagrożeniem dla przyrody chronionej w rezerwacie jest jednak głównie niekontrolowana działalność speleologów-amatorów penetrujących tutejsze jaskinie oraz wspinaczy, wykorzystujących wychodnie skalne do celów treningowych.
Rezerwat znajduje się na terenie wsi Twardorzeczka w gminie Lipowa, w powiecie żywieckim. Obejmuje obszar leśny należący do Nadleśnictwa Węgierska Górka, położony na południowo-wschodnim stoku góry Muronka (1021 m n.p.m.), opadającym ku dolinie potoku Twardorzeczka, w przedziale wysokości od 800 do 1010 m n.p.m. Podłoże geologiczne tworzą tu średnio- i gruboławicowe, frakcjonalnie uziarnione piaskowce górnych warstw godulskich, z cienkimi wkładkami szarozielonych mułowców i łupków. Na podłożu tym rozwinęły się autogeniczne gleby brunatne kwaśne lub bielicowe.
Znaczną część obszaru rezerwatu zajmują rozległe, rozczłonkowane osuwiska różnego wieku, prawdopodobnie najbardziej interesująca tego typu formacja geomorfologiczna w całym Beskidzie Śląskim. W górnej części rezerwatu występują liczne formy skałkowe z murami i ambonami skalnymi, sięgającymi do 11 metrów wysokości. Część środkową zajmują głazowiska, rowy rozpadlinowe poprzedzielane wałami i leje zapadliskowe. Na terenie tym stwierdzono 37 jaskiń i schronisk skalnych, głównie typu szczelinowego, o genezie osuwiskowej. Największe z jaskiń: Jaskinia Chłodna (długość 117 m, deniwelacja 16,5 m) i Jaskinia Pod Balkonem (długość 45 m, deniwelacja 10 m) zostały objęte ochroną jako pomniki przyrody nieożywionej jeszcze przed powołaniem rezerwatu, w 1993 r.
Teren rezerwatu porasta dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy Abieti-Piceetum montanum. Warstwę drzew tworzy tu świerk z domieszką buka, jodły i jaworu. Najstarsze świerki liczą 130-140 lat i osiągają 60 cm średnicy w pierśnicy. W runie dominują trzcinnik leśny, borówka czarna, śmiałek pogięty i paproć narecznica szerokolistna. W szczelinach i pęknięciach wychodni skalnych rosną paprotka zwyczajna i zanokcica skalna.
Nieco ponad obszarem rezerwatu, po północnej stronie szczytu Muronki, biegnie zielony szlak turystyczny, wiodący z Ostrego w Kotlinie Żywieckiej na Magurkę Radziechowską (1108 m n.p.m.). Zagrożeniem dla przyrody chronionej w rezerwacie jest jednak głównie niekontrolowana działalność speleologów-amatorów penetrujących tutejsze jaskinie oraz wspinaczy, wykorzystujących wychodnie skalne do celów treningowych.
źródło: wikipedia.org
Trasa Ścieżki Dydaktycznej „Doliną Zimnika”,
zawierająca liczne elementy edukacyjne, przebiega przez piękny las
leśnictwa Węgierska Górka na terenie gminy Lipowa. Urządzenia
turystyczne i przystanki edukacyjne zostały tak zlokalizowane, aby jak
najlepiej poznać otaczającą przyrodę.
Zadaniem ścieżki jest zwrócenie uwagi na specyfikę górskiej przyrody zarówno ożywionej jak i nieożywionej. Można zapoznać się z bioróżnorodności organizmów współżyjących w środowisku leśnym oraz roli człowieka w zachowaniu dla potomnych walorów przyrodniczych naszego regionu.
Ścieżka przebiega u podnóża masywu Skrzycznego i została wytyczona wzdłuż potoku Zimnik. Łagodne tereny ścieżki pozwalają na korzystanie z niej nie tylko wytrawnym turystom, ale również grupom dzieci przedszkolnym i osobom w podeszłym wieku.
Trasa ścieżki rozpoczyna się na parkingu leśnym obok leśniczówki Leśnictwa Ostre. Przy wjeździe na parking ustawiona jest tablica przedstawiająca przebieg trasy z zaznaczonymi przystankami. Po przejściu przez kładkę napotykamy tablicę przedstawiającą tematykę pierwszego przystanku.
Ścieżka Przyrodniczo - Dydaktyczna w „Dolinie Zimnika” składa się z następujących elementów:
Przystanek 1. Poznajemy podstawowe gatunki lasotwórcze
Przystanek 2. „Ptaki sprzymierzeńcami lasu”
Przystanek 3. „Młode Pokolenie Lasu”
Przystanek 4 „Potok Zimnika”
Przystanek 5 „Dokarmianie zwierzyny”
Przystanek 6. „Główne składniki Lasu”
Przystanek 7 „Szkółka leśna”
Zadaniem ścieżki jest zwrócenie uwagi na specyfikę górskiej przyrody zarówno ożywionej jak i nieożywionej. Można zapoznać się z bioróżnorodności organizmów współżyjących w środowisku leśnym oraz roli człowieka w zachowaniu dla potomnych walorów przyrodniczych naszego regionu.
Ścieżka przebiega u podnóża masywu Skrzycznego i została wytyczona wzdłuż potoku Zimnik. Łagodne tereny ścieżki pozwalają na korzystanie z niej nie tylko wytrawnym turystom, ale również grupom dzieci przedszkolnym i osobom w podeszłym wieku.
Trasa ścieżki rozpoczyna się na parkingu leśnym obok leśniczówki Leśnictwa Ostre. Przy wjeździe na parking ustawiona jest tablica przedstawiająca przebieg trasy z zaznaczonymi przystankami. Po przejściu przez kładkę napotykamy tablicę przedstawiającą tematykę pierwszego przystanku.
Ścieżka Przyrodniczo - Dydaktyczna w „Dolinie Zimnika” składa się z następujących elementów:
Przystanek 1. Poznajemy podstawowe gatunki lasotwórcze
Przystanek 2. „Ptaki sprzymierzeńcami lasu”
Przystanek 3. „Młode Pokolenie Lasu”
Przystanek 4 „Potok Zimnika”
Przystanek 5 „Dokarmianie zwierzyny”
Przystanek 6. „Główne składniki Lasu”
Przystanek 7 „Szkółka leśna”
źródło: starostwo.zywiec.pl
Gmina Lipowa - szlaki turystyczne
Szlak niebieski
Lipowa Ostre (ok. 539 m) -Hala Jaskowa (ok. 950 m) - Skrzyczne (1257 m).
Szlak żółty
Lipowa Ostre (ok. 539 m) - Dolina Zimnika - Łukaszne - Kościelec (1022 m) - Malinowska Skała (1152 m)
Szlak zielony
Ostre (539 m) - Hala Ostre - Muronka (1017m) - Magurka Radziechowska(1091 m)
Lipowa Ostre (ok. 539 m) -Hala Jaskowa (ok. 950 m) - Skrzyczne (1257 m).
Szlak żółty
Lipowa Ostre (ok. 539 m) - Dolina Zimnika - Łukaszne - Kościelec (1022 m) - Malinowska Skała (1152 m)
Szlak zielony
Ostre (539 m) - Hala Ostre - Muronka (1017m) - Magurka Radziechowska(1091 m)
